ઘણી વખત તમે રસ્તા પર, મુસાફરી દરમિયાન, મંદિરો અને અન્ય સ્થળોએ પસાર થતી વખતે મોટી સંખ્યામાં ભિખારીઓ જોયા હહ2-5-10 રૂપિયાથી તમે તે લાચાર, ગરીબ, લાચાર લોકોની પણ મદદ કરી હશે. પરંતુ ભીખ માંગવાથી તેનું જીવન બદલાશે નહીં. તમે પણ વર્ષોથી જોતા જ હશો. ભિખારીઓના કલ્યાણ માટે સરકાર દ્વારા પ્રયત્નો પણ કરવામાં આવ્યા છે, પરંતુ કોઈ પરિણામ મેળવી શકાયું નથી.
હવે કેન્દ્ર સરકારે SMILE નો નવો તબક્કો શરૂ કર્યો છે એટલે કે ભિક્ષુકોના કલ્યાણ માટે આજીવિકા માટે સીમાંત વ્યક્તિઓ માટે સહાય અને એન્ટરપ્રાઇઝ યોજના. સામાજિક ન્યાય અને અધિકારીતા મંત્રાલય દ્વારા ભિખારીઓના પુનર્વસન અને આજીવિકા માટે પગલાં લેવામાં આવશે. ચાલો આ યોજના વિશે વિગતવાર જાણીએ.
સામાજિક ન્યાય અને અધિકારીતા મંત્રાલય દ્વારા ભીખ માંગતા લોકોનું સંપૂર્ણપણે પુનર્વસન કરવામાં આવશે. આગામી 10 વર્ષ સુધી મંત્રાલય તેમના જીવન, ખોરાક અને શિક્ષણ, આરોગ્ય અને કૌશલ્ય તાલીમનો સંપૂર્ણ ખર્ચ ઉઠાવશે.
હાલમાં, એક પાયલોટ પ્રોજેક્ટ તરીકે, આ યોજના હેઠળ, દિલ્હી સહિત દેશના 10 મોટા શહેરોને ભિખારીઓથી મુક્ત કરવાની તૈયારીઓ ચાલી રહી છે. પસંદ કરેલા 9 શહેરોમાં ભિખારીઓની ચોક્કસ સંખ્યા જાણવા માટે એક સર્વે કરવામાં આવ્યો છે. મહિલાઓ અને બાળકો સહિત દિલ્હીમાં તેમની સંખ્યા 20 હજારથી વધુ છે.
આ 10 શહેરોને પાયલોટ પ્રોજેક્ટમાં સમાવવામાં આવ્યા છે
પ્રથમ તબક્કામાં, દિલ્હી સહિત 10 શહેરોમાં, જ્યાંથી કેન્દ્ર સરકારે ભીખ માંગવાનું નાબૂદ કરવાનું કામ શરૂ કર્યું છે, સફળતા પછી, આ યોજના અન્ય શહેરોમાં પણ લાગુ કરવામાં આવશે. આ શહેરોમાં દિલ્હી, મુંબઈ, પટના, ઈન્દોર, ચેન્નઈ, બેંગલુરુ, નાગપુર, હૈદરાબાદ, લખનૌ અને અમદાવાદનો સમાવેશ થાય છે. અગાઉ તેમાં અમદાવાદને બદલે કોલકાતાનું નામ સામેલ હતું, પરંતુ બંગાળની મમતા સરકારના અસહકારને ટાંકીને કેન્દ્રએ કોલકાતાને આ પાયલોટ પ્રોજેક્ટથી અલગ કરી દીધું.
તૈયાર છે ભિખારીનો સંપૂર્ણ ડેટા
સામાજિક ન્યાય અને અધિકારીતા મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, આ યોજના હેઠળ દરેક ભિખારીનો સંપૂર્ણ ડેટા તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. તેમાં ભીખ માંગવાની જગ્યા, તેમની શૈક્ષણિક લાયકાત, આરોગ્ય વગેરેની વિગતો છે. તેમાંથી આવા લોકોની સંખ્યા ઘણી વધારે છે, જેમની પાસે તેમની ઓળખ સાથે સંબંધિત કોઈ દસ્તાવેજ નથી. વિગતોના આધારે તેમનું પુનર્વસન કરવામાં આવશે. તેમના શિક્ષણ, કૌશલ્ય વિકાસ, તાલીમ વગેરે માટે કામ ચાલી રહ્યું છે.
આગામી 5 વર્ષમાં 200 કરોડનો ખર્ચ
મંત્રાલય દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતી અનુસાર, આગામી પાંચ વર્ષમાં આ સમગ્ર યોજના પર 200 કરોડ રૂપિયા ખર્ચ કરવામાં આવશે. તેમજ ભિખારીઓના પુનર્વસન માટે 10 વર્ષનો સમય આપવામાં આવશે. આનું કારણ એ છે કે મંત્રાલય માને છે કે જ્યાં સુધી તેમની રહેવાની આદતો સંપૂર્ણપણે બદલાય નહીં ત્યાં સુધી તેઓ ભીખ માંગવાનો માર્ગ છોડશે નહીં.
આ નિર્ણય ભિક્ષાવૃત્તિમાં તેમના ફરીથી જોડાવાની શક્યતાને દૂર કરવા માટે લેવામાં આવ્યો છે. 10 શહેરોમાં સફળ પાયલોટ પ્રોજેક્ટ પછી, તેને દેશના અન્ય 100 શહેરોમાં વિસ્તૃત કરવામાં આવશે.
